TL;DR - Szybki przewodnik
Prosty schemat decyzyjny, który rozwiązuje 99% przypadków:
NIE wrzucaj danych wrażliwych (finanse, dane osobowe). Mogą być użyte do treningu.
Można, ale pilnuj checkboxa "nie ucz się na moich danych".
Team/Enterprise z "Zero Data Retention". Standard B2B. Możliwość podpisania DPA.
Mój ranking rozwiązań:
- Plany biznesowe (Team/Enterprise) - najlepszy balans bezpieczeństwo/wygoda
- Anonimizacja danych - "Klient A: 5 mln" zamiast "Klient Orlen: 5 mln"
- Własny serwer - dla firm z kumatym IT i budżetem
Trzy poziomy ochrony danych
Każdy dostawca oferuje wyraźną segmentację bezpieczeństwa w zależności od planu:
| Poziom | Trening na danych | Certyfikaty | DPA |
|---|---|---|---|
| Free/Basic | Tak (opt-out) | Brak | Brak |
| Team (~$25-30/user) | Nie (domyślnie) | SOC 2 Type II | Tak |
| Enterprise (~$60-100/user) | Nie + ZDR | SOC 2, ISO 27001, HIPAA | Tak + SCC |
Porównanie dostawców
ChatGPT/OpenAI
- Free/Plus ($20/mies.) - dane wykorzystywane do treningu (można wyłączyć w ustawieniach), brak certyfikatów
- Team ($25-30/user) - dane NIE używane do treningu, SOC 2 Type II, DPA dostępne
- Enterprise (~$60-100/user, min. ~150 użytkowników) - Zero Data Retention, ISO 27001/27017/27018/27701, HIPAA z BAA, EU data residency (10 regionów)
Claude/Anthropic
Uwaga: Od 28 sierpnia 2025 wersje Free i Pro domyślnie wykorzystują dane do treningu (retencja do 5 lat).
- Free/Pro ($17-20/mies.) - dane wykorzystywane do treningu (od 28.08.2025)
- Team ($25-30/user, min. 5 użytkowników) - brak treningu na danych
- Enterprise (custom, ~$60/user, min. 70 użytkowników) - pierwszy z certyfikatem ISO/IEC 42001:2023 (AI Management Systems)
Gemini/Google
- Free/Advanced ($19.99/mies.) - dane wykorzystywane do treningu, retencja 18 miesięcy, human reviewers przeglądają część konwersacji
- Workspace Business ($21/user) / Enterprise ($30+/user) - dane NIE trenują modeli, bez human review, CDPA
Certyfikaty i firmy używające Enterprise
Wszyscy trzej główni dostawcy posiadają kluczowe certyfikaty dla planów biznesowych:
- SOC 2 Type II - OpenAI, Anthropic, Google
- ISO 27001:2022 - wszyscy trzej
- HIPAA - dostępne z BAA dla wszystkich planów Enterprise
- ISO 42001 (AI Management Systems) - Anthropic i Google (pierwsi w branży GenAI)
Firmy korzystające z planów Enterprise:
- ChatGPT Enterprise: PwC (największy użytkownik), Block, Canva, Estée Lauder, Zapier, Klarna, KPMG, Ernst & Young
- Claude Enterprise: TELUS (57,000 pracowników), Novo Nordisk, Salesforce, Netflix, GitHub
- Gemini Enterprise: Figma, Klarna, Macquarie Bank, Virgin Voyages
Problem stygmatyzacji AI w pracy
Badanie Anthropic "Anthropic Interviewer" (4 grudnia 2025, 1,250 profesjonalistów) ujawniło ukryty problem:
deklaruje oszczędność czasu dzięki AI
doświadcza stygmatyzacji społecznej za używanie AI
wyraża niepokój o przyszłość zawodową
twórców aktywnie zarządza percepcją użycia AI
"Kolega niedawno powiedział, że nienawidzi AI. Nic nie odpowiedziałem. Nie mówię nikomu o moim procesie, bo wiem, jak ludzie reagują."
— fact-checker, badanie Anthropic
Wniosek: Trzeba dać ludziom środowisko z najlepszymi narzędziami, aby nie wynosili danych i nie uruchamiali ich w darmowym Qwen lub ChatGPT.
Shadow AI - ukryte ryzyko
Według badań z 2025 roku:
- 88% organizacji regularnie używa AI (McKinsey Global Survey)
- 59% pracowników używa niezatwierdzonych narzędzi AI (Cybernews)
- 46% kontynuowałoby użycie nawet przy wyraźnym zakazie (Software AG)
- 1 na 5 organizacji doświadczyło naruszenia bezpieczeństwa z powodu shadow AI (IBM)
Self-hosting: Ollama, vLLM i koszty
Opcja dla firm z kumatym działem IT i odpowiednim budżetem.
Popularne narzędzia:
- Ollama (156k gwiazdek GitHub, MIT License) - najpopularniejsze do lokalnego uruchamiania LLM
- vLLM - do 24x wyższa przepustowość dla wdrożeń produkcyjnych
- LM Studio - przyjazny GUI dla użytkowników desktopowych
Wymagania sprzętowe (przykłady):
| Model | VRAM (4-bit) | GPU |
|---|---|---|
| Llama 3.1 8B | ~4GB | RTX 4090 ($1,600-2,000) |
| Llama 3.1 70B | ~35-40GB | 2x H100 ($54,000-80,000) |
| Llama 3.1 405B | ~200GB | 8x H100 ($216,000-320,000) |
Kiedy self-hosting się opłaca?
- >2M tokenów dziennie
- 70%+ wykorzystanie GPU 24/7
- Roczny koszt z personelem: $200,000-250,000+
EU AI Act i GDPR - obowiązki firm
Kluczowe daty EU AI Act (Rozporządzenie 2024/1689):
Kary:
- Do €35 mln lub 7% światowego obrotu za praktyki zakazane
- Do €15 mln lub 3% za naruszenie obowiązków operatorów
Systemy high-risk obejmują m.in.: rekrutację i ocenę pracowników, credit scoring, systemy biometryczne, infrastrukturę krytyczną.
Praktyczne rekomendacje dla firm
Aby legalnie i bezpiecznie używać narzędzi AI w UE:
Na koniec: Pomyślcie, czy wysyłacie mailami ważne dane przez serwery Microsoft lub Google. Oni już wszystko o Was wiedzą (jeżeli tego chcą).
