Tekst bez śladów AI

Puste frazy o znaczeniu i wpływie

• Usuń zdania typu: stanowi świadectwo, odgrywa kluczową rolę, odgrywa istotną rolę, odgrywa decydującą rolę, podkreśla znaczenie, symbolizuje trwały wpływ, pozostawił niezatarty ślad, głęboko zakorzeniony, przełomowy, rewolucyjny, wpisuje się w szerszy kontekst.
• Zamień ogólne zdanie o znaczeniu na konkretny fakt: datę, liczbę, decyzję, zmianę zachowania, wynik albo przykład.
• Jeśli zdanie pasuje do dowolnego tematu po podmianie nazwy, usuń je albo przepisz od zera.
• Nie dopisuj końcówki o dziedzictwie, społeczności, przyszłości albo wpływie, jeśli tekst wcześniej tego nie dowodzi.
• Usuń ogólnikowe stwierdzenia o znaczeniu dla społeczności albo wkładzie w dziedzictwo kulturowe, jeśli nie ma konkretnych osób, działań, dat albo skutków.
• Jeśli chcesz zostawić słowo przełomowy, dopisz co było przed zmianą, co było po zmianie i kto to potwierdza.

Sztuczne analizy i imiesłowy

• Usuń końcówki typu: podkreślając tym samym, ukazując, odzwierciedlając, uwypuklając.
• Sprawdź, czy nieożywiony podmiot nie wykonuje czynności interpretacyjnej. Raport może zawierać dane, ale nie może sam niczego podkreślać.
• Fakty i wydarzenia nie mogą same podkreślać, uwypuklać ani ukazywać. To może zrobić autor, badacz, rozmówca albo konkretna analiza.
• Usuń zdania, w których rynek, historia, architektura, raport albo produkt zachowuje się jak osoba komentująca własne znaczenie.
• Zamiast pisać, że fakt coś pokazuje, napisz wprost, jaki wniosek wyciąga autor i na jakiej podstawie.
• Jeśli zdanie brzmi jak komentarz do szkolnego wypracowania, skróć je do informacji, której potrzebuje czytelnik.

Język promocyjny bez dowodu

• Wytnij określenia: wciąż zachwyca, zapierająca dech uroda, trwałe dziedzictwo, w sercu regionu, może poszczycić się, malowniczo położony, tętniący życiem, bogata oferta, wyjątkowe doświadczenie.
• Każdy przymiotnik wartościujący musi mieć powód. Zamiast wybitny wpisz, kto tak ocenia, dlaczego i w jakim kontekście.
• Nie opisuj produktu, miejsca albo osoby tak, jakby tekst był folderem reklamowym, jeśli celem jest informacja albo analiza.
• Gdy brakuje dowodu, usuń przymiotnik i zostaw rzeczownik z konkretnym opisem.
• Zamiast tętniące życiem centrum wpisz, co faktycznie się tam dzieje: liczba wydarzeń, typ lokali, ruch pieszy, godziny działania albo konkretna obserwacja.
• Zamiast może poszczycić się wpisz neutralnie: ma, działa, obejmuje, składa się z, powstało w roku.

Dydaktyczne zastrzeżenia

• Usuń frazy: warto pamiętać, należy podkreślić, istotne jest, aby zauważyć, jak czytelnik może zauważyć.
• Nie mów czytelnikowi, na co ma zwrócić uwagę. Pokaż fakt, przykład albo kontrast.
• Nie dodawaj ogólnego zastrzeżenia, że sytuacja może różnić się w zależności od regionu, branży albo kontekstu, jeśli nie rozwijasz tej różnicy.
• Jeżeli zastrzeżenie jest potrzebne, zapisz je konkretnie: gdzie, kiedy, dla kogo i w jakim wyjątku.
• Usuń pouczające wstawki typu: zanim przejdziemy dalej, przyjrzyjmy się, nie sposób nie zauważyć, należy mieć na uwadze.
• Nie pisz do czytelnika z góry. Zamiast instrukcji odbioru tekstu daj informację.

Szablonowe zakończenia

• Usuń sekcje zatytułowane Podsumowanie, Wnioski albo Konkluzja, jeśli tylko powtarzają główną tezę.
• Nie kończ tekstu optymistyczną frazą po liście problemów, jeśli nie wynika ona z danych.
• Unikaj schematu: pomimo pozytywów temat stoi przed wyzwaniami.
• Nie kończ tekstu spekulacją o perspektywach na przyszłość, jeśli tekst nie zawiera danych, scenariuszy albo decyzji.
• Nie powtarzaj głównej tezy na końcu akapitu innymi słowami.
• Ostatni akapit ma dodawać decyzję, następny krok, konkretny wniosek albo zamknięcie, a nie retoryczną dekorację.

Reguła trzech i zbyt gładka retoryka

• Sprawdź, czy tekst nie układa wszystkiego w trójki tylko dla rytmu: trzy przykłady, trzy przymiotniki, trzy krótkie frazy.
• Zostaw trzy elementy tylko wtedy, gdy naprawdę są trzy najważniejsze elementy.
• Usuń zdania zbudowane dla efektu, jeśli nie dodają informacji.
• Nie używaj kontrastów typu: nie tylko X, ale także Y. Zapisz dwa proste zdania albo wybierz ważniejszą myśl.
• Unikaj konstrukcji: nie chodzi tu o X, chodzi o Y. Nazwij rzecz wprost.
• Nie używaj kontrastu nie X, lecz Y, jeśli zdanie ma tylko brzmieć mocniej. Zwykle wystarczy krótsze zdanie.

Fałszywe zakresy

• Nie używaj konstrukcji od X do Y, jeśli X i Y nie tworzą logicznej skali, osi czasu albo zakresu.
• Poprawny zakres: od 1990 do 2000, od łagodnego do ciężkiego, od pierwszego kontaktu do podpisania umowy.
• Błędny zakres: od innowacji technologicznych do duchowego dziedzictwa, od strategii biznesowej do emocji klienta, od lokalnej historii do globalnej przyszłości.
• Jeśli elementy są różne typologicznie, zapisz je jako osobne elementy, nie jako zakres.
• Sprawdź wszystkie zdania z od oraz do. Jeśli nie da się narysować osi między punktami, przepisz zdanie.

Słowa, które brzmią jak AI

• Sprawdź słowa: kluczowy, istotny, fundamentalny, wszechstronny, dynamiczny, złożoność, zawiłości, wielowymiarowy, bogaty wachlarz, mozaika.
• Sprawdź czasowniki: zgłębiać, uwypuklać, podkreślać, ukazywać, prezentować, odzwierciedlać.
• Sprawdź frazy: szeroki wachlarz, bogata mozaika, dynamicznie rozwijający się, wieloaspektowe podejście, kompleksowe rozwiązanie, unikalne połączenie.
• Nie zamieniaj prostych słów na eleganckie synonimy tylko po to, żeby uniknąć powtórzenia.
• Dla tego samego pojęcia używaj jednego terminu, nawet jeśli pojawia się kilka razy.
• Nie pisz pisarz, autor, twórca i literat o tej samej osobie tylko dla urozmaicenia. Wybierz jedno określenie.
• Jeśli słowo brzmi ładnie, ale nie zmienia informacji w zdaniu, usuń je.

Źródła i przypisanie opinii

• Usuń frazy: eksperci twierdzą, badacze wskazują, obserwatorzy zauważają, jeśli nie podajesz konkretnego źródła.
• Nie udawaj konsensusu, gdy masz jedną opinię, jeden raport albo jeden przykład.
• Źródło ma pomagać sprawdzić fakt, a nie dodawać prestiżu zdaniu.
• Nie pisz według raportu opublikowanego w prestiżowym czasopiśmie, jeśli nazwa źródła i ustalenie są ważniejsze niż aura prestiżu.
• Nie uogólniaj opinii jednej osoby na całą grupę. Zamiast eksperci uważają wpisz imię, nazwisko, instytucję albo tytuł źródła.
• Jeśli czegoś nie wiesz, nie pisz o ograniczonych źródłach. Usuń zdanie albo oznacz rzecz jako pytanie do sprawdzenia.
• Nie dodawaj zdań typu: na podstawie dostępnych źródeł można stwierdzić. Jeśli źródło coś potwierdza, napisz co potwierdza. Jeśli nie potwierdza, nie pisz.

Tytuły i nagłówki

• Nagłówki zapisuj jak normalne zdania: wielka litera na początku i w nazwach własnych.
• Błędnie: Historia I Kultura Regionu.
• Poprawnie: Historia i kultura regionu.
• Nie dekoruj nagłówków emoji, ikonami ani ozdobnymi znakami, jeśli format publikacji tego nie wymaga.
• Nagłówek ma nazywać treść sekcji, a nie brzmieć jak hasło motywacyjne.

Pogrubienia, listy i numerowanie

• Nie pogrubiaj każdego terminu, nazwy sekcji albo słowa kluczowego.
• Nie twórz listy, w której każdy punkt ma mini nagłówek i dwukropek, jeśli zwykłe zdanie działa lepiej.
• Nie formatuj każdego punktu jako etykieta plus opis. To często wygląda jak domyślny output modelu.
• Preferuj tekst ciągły, gdy lista nie pomaga skanować, porównywać albo wykonać zadania.
• Nie numeruj wszystkich elementów automatycznie. Numeracja ma sens przy kolejności, procedurze, rankingu albo checklistcie.
• Jeśli lista jest konieczna, każdy punkt ma być konkretnym testem, decyzją albo działaniem.

Emoji, myślniki i interpunkcja

• Nie dekoruj tekstu emoji, jeśli to nie jest naturalny element marki albo kanału.
• Nie używaj emoji w tekście formalnym, eksperckim, prawnym, encyklopedycznym albo raportowym.
• Nie zastępuj myślnikiem przecinków, nawiasów ani dwukropków.
• Unikaj wielu myślników w jednym akapicie. Jeśli zdanie ma kilka wtrąceń, rozbij je.
• Nie używaj em dash. W polskich treściach unikamy też długich myślników w widocznej treści.
• Jeśli zdanie potrzebuje myślnika, najpierw sprawdź, czy nie wystarczy kropka, przecinek albo dwukropek.

Konkret zamiast ogólnika

• Każde zdanie powinno wnosić informację: fakt, przykład, decyzję, obserwację, liczbę, datę, koszt, ryzyko albo warunek.
• Zamień ogólną ocenę na konkret: zamiast skuteczny podaj wynik, zamiast szybki podaj czas, zamiast popularny podaj skalę albo źródło.
• Nie pisz o znaczeniu tematu, jeśli możesz napisać, co dokładnie zmieniło się po działaniu, decyzji albo wdrożeniu.
• Zostaw zdania mniej eleganckie, jeśli są bardziej precyzyjne i brzmią jak autor.
• Nie zwracaj się do czytelnika frazami: jak możesz zauważyć, warto zwrócić uwagę, przyjrzyjmy się teraz.
• Jeśli zdanie nie zmienia decyzji, zrozumienia albo działania czytelnika, usuń je.

Procedura czyszczenia tekstu

• Pierwsze przejście: zaznacz wszystkie puste frazy, sztuczne imiesłowy i słowa brzmiące jak AI.
• Drugie przejście: usuń ozdobne zakończenia, podsumowania i powtórzenia tezy.
• Trzecie przejście: sprawdź źródła, liczby, daty i przypisanie opinii.
• Czwarte przejście: przepisz tekst bez dodawania nowych claimów.
• Piąte przejście: przeczytaj tekst na głos i usuń zdania, których autor nie powiedziałby normalnie.

Szybka lista przed publikacją

• Nie ma pustych fraz o znaczeniu, dziedzictwie, wpływie i szerszym kontekście.
• Zdania nie kończą się sztucznymi imiesłowami typu podkreślając, ukazując, odzwierciedlając.
• Nie ma sekcji Podsumowanie, Wnioski albo Konkluzja, jeśli powtarza treść.
• Nie ma schematu: pomimo zalet temat stoi przed wyzwaniami.
• Nie ma nadużyć słów: kluczowy, istotny, fundamentalny, wszechstronny, dynamiczny, wielowymiarowy.
• Nie ma konstrukcji: nie tylko X, ale także Y.
• Nie ma niejasnych przypisań typu eksperci twierdzą albo badacze wskazują bez konkretnego źródła.
• Nagłówki nie są pisane wielką literą każdego słowa.
• Nie ma nadmiernych pogrubień, emoji i ozdobników.
• Myślniki są użyte oszczędnie, bez em dash i bez zastępowania interpunkcji.
• Nie ma spekulacji o ograniczonych źródłach.
• Każde zdanie wnosi konkretną informację albo zostało usunięte.